“Dương tính giả” – “Âm tính giả” và cách test nhanh tại nhà đúng cách

Một số trường hợp do thực hiện test nhanh Covid-19 không đúng cách dẫn đến kết quả kiểm tra không chính xác làm xuất hiện tình trạng “dương tính giả” hoặc “âm tính giả”.

Nguyên nhân gây “dương tính giả” – “âm tính giả”

Một số trường hợp hiện nay khi mọi người thực hiện test nhanh Covid-19 hiện 2 vạch, trong đó vạch T có thể mờ hoặc rất rõ nét, nhưng khi xét nghiệm PCR lại âm tính. Đây gọi là “dương tính giả”. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng “dương tính giả” có thể do test nhanh bị lỗi.

“Dương tính giả” – “âm tính giả” có thẻ do cách lấy mẫu không đúng

Bên cạnh trường hợp “dương tính giả” thì ” hiện tượng “âm tính giả” cũng có thể xảy ra nếu cách ngoáy mũi lấy mẫu bệnh phẩm của người bệnh không đúng thao tác, quá trình bảo quản mẫu không đúng hay người bệnh bị nhiễm các chất gây ức chế phản ứng PCR. Lúc này, kết quả trả về sẽ cho “âm tính giả” dù người bệnh thực sự có virus.

Ngoài ra, các chuyên gia cũng cảnh báo, việc người bệnh test nhanh 1 vạch sau khi đã khỏi bệnh cũng có thể không đảm bảo sạch virus vì có thể virus lúc này không còn ở dịch tỵ hầu nhưng trong phổi hoặc các cơ quan khác vẫn còn. Mặt khác, kết quả test nhanh thường chỉ chính xác khi chỉ số CT dưới 25. Nếu chỉ số này trên 25 thì nhiều loại test nhanh không phát hiện được. Với CT trên 30, đa số các loại test nhanh không thể phát hiện.

Xem thêm:

• 3 thức uống và món ăn giúp làm dịu triệu chứng Covid-19
• 4 bước quan trọng bác sĩ khuyên nên làm khi trẻ bị dính Covid-19

Hướng dẫn test nhanh Covid đúng cách tại nhà

Để đảm bảo kết quả test nhanh chính xác nhất, không xuất hiện tình trạng “âm tính giả” hay “dương tính giả”, bạn hãy thực hiện theo các bước hướng dẫn dưới đây:

Bước 1: Trước khi lấy mẫu

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại kit test khác nhau nên trước khi tiến hành lấy mẫu, bạn hãy đọc thật kỹ hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất để thao tác đúng. Người lấy mẫu cần vệ sinh, sát khuẩn tay cẩn thận.

Sát khuẩn trước khi lấy mẫu

Bước 2: Chuẩn bị lấy mẫu

Lấy khay thử ra khỏi túi đựng và sử dụng càng nhanh càng tốt trong vòng 1 giờ. Lưu ý, đặt khay thử trên bề mặt phẳng sạch nằm ngang. Lấy que ngoáy tỵ hầu ra khỏi túi và tiến hành thu thập mẫu xét nghiệm.

Bước 3: Lấy mẫu bệnh phẩm

Đối với kit test yêu cầu lấy mẫu dịch tỵ hầu

• Tư thế ngồi lấy mẫu: Người được test ngồi yên, xì nhẹ dịch mũi vào khăn giấy, đầu nghiêng một góc 70 độ về phía sau
• Người test cầm que lấy mẫu nhẹ nhàng đưa vào mũi, vừa đẩy vừa xoay giúp que lấy mẫu dễ dàng đi sâu vào bên. Sau khi que lấy mẫu tiên vào trong 1 khoảng bằng ½ độ dài từ cánh mũi đến dái tai cùng phía, hãy giữ que lấy mẫu tại chỗ lấy mẫu trong vòng 5 giây để đảm bảo dịch thấm tối đa.
• Sau 5 giây, từ từ xoay và rút que lấy mẫu ra và cho vào ống đã chứa sẵn đệm chiết mẫu.

Lấy mẫu dịch tỵ hầu

Lưu ý:

• Nếu que lấy mẫu khi đưa vào trong chưa đạt độ sâu ½ bằng chiều dài từ cánh mũi đến dái tai cùng phía mà đã cảm thấy có lực cản rõ thì rút que lấy mẫu ra và thử lấy mũi bên kia. Khi cảm thấy que lấy mẫu chạm vào thành sau họng mũi thì dừng lại, xoay tròn rồi từ từ rút que lấy mẫu ra.
• Khi tiến hành test cho trẻ nhỏ, hãy đặt bé lên đùi bố/mẹ, lưng của bé đối diện với phía ngực của bố/mẹ. Bố/mẹ cần ôm và giữ chặt cơ thể và tay bé đồng thời cho đầu bé ngả về phía sau.

Đối với kit test yêu cầu lấy mẫu dịch mũi

• Tư thế người được lấy mẫu giống như lấy mẫu dịch tỵ hầu.
• Người test nhẹ nhàng đưa que lấy mẫu vào mũi sâu khoảng 2cm, xoay que lấy mẫu vào thành mũi trong khoảng 3 giây.
• Sau khi lấy xong 1 bên mũi thì dùng đúng que lấy mẫu này để lấy mẫu với bên mũi còn lại. Thao tác tương tự như khi làm với lỗ mũi thứ nhất.
• Nhẹ nhàng xoay và rút que mẫu ra rồi cho vào ống đã chứa sẵn đệm chiết mẫu.

Lấy mẫu dịch mũi

Bước 4: Tách chiết mẫu

• Sau khi hoàn thành lấy mẫu, bạn nhúng đầu que lấy mẫu vào ống chiết, xoay và miết đầu que vào thành và đáy ống 10 lần.
• Tiếp đến, để đầu que ngầm trong dung dịch khoảng 1 phút rồi bóp 2 thành ống ép vào đầu que. Từ từ xoay que và ép đầu que khi rút để thu dịch càng nhiều càng tốt.
• Đậy chặt ống bằng nắp nhỏ giọt. Lắc mạnh ống 10 lần theo chiều ngang để trộn đều mẫu. Tránh để dung dịch chạm tới đầu lọc trong nắp nhỏ giọt.
• Nhỏ 3 giọt mẫu chiết từ ống vào ô nhận mẫu (S) của khay thử và bắt đầu đếm thời gian.

Bước 5: Theo dõi kết quả

Thời gian đọc kết quả của từng loại sinh phẩm và mẫu test nhanh Covid-19 có thể khác nhau. Thời gian thông thường để đọc kết quả là từ 15 – 30 phút. Bạn có thể đọc kỹ ở phần hướng dẫn sử dụng đi kèm để biết chính xác. Lưu ý, không được đọc kết quả trước hoặc sau thời gian quy định của hướng dẫn sinh phẩm vì nó có thể không chính xác.

Đọc kết quả test

• Kết quả Âm tính: Chỉ xuất hiện vạch chứng C (vạch đỏ).
• Kết quả Dương tính: Xuất hiện cả vạch chứng C và vạch kết quả T.
• Kết quả không có giá trị: Cả vạch chứng C và vạch kết quả T không xuất hiện hoặc chỉ xuất hiện vạch kết quả T (Trường hợp này có thể do thiếu mẫu hoặc khay thử bị hỏng. Do đó cần tiến hành test lại hoặc liên hệ với cơ quan y tế để được tư vấn hỗ trợ)

Bước 6: Xử lý kit test đã sử dụng

Tất cả các vật liệu xét nghiệm đã qua sử dụng được xem như là chất thải lây nhiễm, cần thu gom và xử lý đúng quy định. Rác thải được thu gom vào túi màu vàng, buộc chặt miệng túi và cho vào một túi màu vàng khác, tiếp tục buộc chặt miệng túi.

Các túi màu vàng đều phải dán nhãn “CHẤT THẢI CÓ NGUY CƠ CHỨA SARS-CoV-2”, để nơi cố định và thông báo cho đơn vị chức năng tại địa phương thu gom, xử lý theo quy định đối với chất thải lây nhiễm. Không cho chung các vật liệu xét nghiệm đã qua sử dụng vào rác thải sinh hoạt thông thường.