Dòng rò là gì? Cách đo và xử lý dòng rò hiệu quả

22/06/2021 239

Dòng rò là tình trạng rò rỉ điện, không chỉ gây hư hỏng thiết bị mà còn ảnh hưởng đến tính mạng của những người xung quanh nếu vượt qua mức an toàn cho phép. Để hiểu rõ hơn về dòng rò cũng như cách đo và xử lý hiệu quả, mời bạn tìm hiểu qua bài viết!

Dòng rò là gì?

Dòng rò còn gọi là rò rỉ dòng điện, là một thuật ngữ chuyên ngành trong lĩnh vực điện – điện tử đặc biệt là điện cơ học. Dòng rò chỉ hiện tượng dư thừa dòng điện trong quá trình truyền dẫn, bị lộ ra ngoài các dây dẫn, thiết bị điện. 

hiện tượng dòng rò

Hiện tượng dòng rò xảy ra khi mức độ rò điện vượt quá mức cho phép

Khi thiết bị không được nối đất đúng cách, dòng điện sẽ chạy qua các đường khác trong đó có cơ thể con người. Hiện tượng dòng rò dẫn đến những sự cố về điện thậm chí tính mạng. Dòng rò được xác định bằng cách đặt một điện áp cao, cố định và đo dòng rò chảy qua. 

Nguyên nhân gây dòng rò

Có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến dòng rò gồm:

  • Thiết bị điện đã quá cũ: Thiết bị điện quá cũ dẫn đến nguy cơ hư hỏng, xuất hiện dòng rò càng lớn. Bởi các thiết bị điện cũ dễ bị oxy hóa và xuống cấp về công suất vận hành khi có tuổi thọ cao. Do đó, trong quá trình sử dụng các thiết bị điện quá cũ, nguy cơ xảy ra dòng rò rất lớn.
  • Thiết bị điện đặt gần nơi ẩm ướt, sát tường: Các thiết bị điện đặt ở nơi có tỷ lệ ẩm thấp cao hay quá sát tường dễ dẫn đến tình trạng rò rỉ dòng điện. Thời gian bị ẩm càng lâu thì nguy cơ dòng rò sẽ càng tăng. 
  • Lỗi kỹ thuật lắp đặt: Việc lắp ráp sai, không đúng kỹ thuật hay thứ tự có thể sinh ra hiện tượng dòng rò. 
  • Do các tác động khác: như chuột cắn, thiết bị khác đè lên… 
hiện tượng dòng rò

Thiết bị đặt vị trí ẩm ướt có thể dẫn đến tình trạng rò điện

Dòng rò tối đa cho phép là bao nhiêu?

Trong các điều kiện khác nhau thì quy định và tiêu chuẩn về dòng rò tối đa cho  sự an toàn cho người sử dụng là khác nhau. Do đó, mức này có thể không cố định, mà được thay đổi và điều chỉnh tùy thuộc và ứng dụng, loại kết nối mặt đất hay loại liên hệ. 

Ví dụ, đối với các thiết bị như thiết bị y tế phải do tính chất của các ứng dụng và những gì mà chúng có thể tác động khiến chúng được thiết kế với dòng điện rất thấp. Tiêu chuẩn về dòng điện có thể được thắt chặt hơn trong các ứng dụng chăm sóc sức khỏe, y tế. Bởi tình trạng sốc điện có thể diễn ra bất cứ lúc nào đối với bệnh nhân nếu không cẩn thận.

Cụ thể, trong các thiết bị điện y tế, trong điều kiện bình thường, dòng rò được cho phép trong khoảng 0,5mA, hay trong một điều kiện lỗi đơn dòng rò được cho phép là 1mA. Nếu vượt quá giới hạn an toàn được cho phép này, dòng rò có thể dẫn đến những nguy hiểm khôn lường. 

Đối với các thiết bị thông thường khác, dòng rò tối đa cho phép thường ở mức 0,7-3,5mA. Trong đó, các thiết bị cầm tay là 0,75mA, các thiết bị khác là 3,5mA. 

Cách đo và xử lý dòng rò

Dòng rò nguy hiểm, vậy làm thế nào bạn có thể loại bỏ hoặc giảm thiểu ảnh hưởng của dòng rò? Một cách để làm điều này là sử dụng ampe kìm. Chúng có tác dụng phát hiện những bất thường ở dòng rò, giúp người dùng chủ động hơn trong quá trình xử lý. 

hiện tượng dòng rò

Sử dụng ampe kìm đo dòng rò

Nên chọn loại ampe kìm có độ phân giải thấp hơn hoặc bằng 0.1mA. Dưới đây là các cách đo dòng rò bằng ampe kìm thông dụng.

Xem thêm:

Đo dòng rò tới mặt đất

Khi tải được kết nối (ampe kìm ở trạng thái On), dòng rò đo được bao gồm dòng rò trong thiết bị tải. Nếu tổng dòng rò đo được có giá trị nhỏ, thì dòng rò của dây dẫn còn có giá trị thấp hơn. Trong trường hợp chỉ cần đo dòng rò của dây dẫn, ta nên ngắt kết nối tải.

Kiểm tra mạch một pha bằng cách kẹp ampe kìm vào dây pha và dây trung tính. Giá trị đo được sẽ là của bất kỳ dòng điện nào chạy tới mặt đất.

Kiểm tra mạch ba pha bằng cách kẹp ampe kìm vào tất cả dây dẫn 3 pha. Nếu có dây trung tính, cần kẹp riêng với dây pha. Giá trị đo được là của bất kỳ dòng điện nào dẫn tới mặt đất.

Đo dòng rò qua dây nối đất

Để đo tổng rò rỉ chạy đến mặt đất, người dùng hãy đặt kẹp ampe kìm xung quanh dây dẫn nối đất. 

Đo dòng rò trong thiết bị y tế

Mục đích của việc kiểm tra dòng rò ở các thiết bị y tế là để đảm bảo rằng lớp cách điện có khả năng bảo vệ người dùng khỏi bị giật điện có còn hoạt động tốt hay không. Kiểm tra dòng rò được dùng để xác định rằng thiết bị không bị rò rỉ lượng lớn dòng điện dẫn đến. Sử dụng ampe kìm kẹp vào các thiết bị điện y tế và đọc dòng rò.

Trên đây là những thông tin về dòng rò là gì và các thông tin liên quan. Việc kiểm tra dòng rò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn. Do đó, người dùng cần chủ động trong việc đo dòng rò.